Idea i historia
Skąd się wzięliśmy?
Początki akcji Operacja Czysta Rzeka sięgają 2018 roku, kiedy w redakcji magazynu “Kraina Bugu” narodził się pomysł sprzątania rzeki Bug oraz jej dopływów. Dzięki zaufaniu i wsparciu pierwszych partnerów udało nam się rozpocząć pierwszą edycję, której efekty szybko przerosły nasze oczekiwania – w ciągu kilku dni okazało się, że potrzeba oddolnych działań na rzecz środowiska naturalnego występuje również w wielu innych miejscach. Jednodniowa inicjatywa nad Bugiem błyskawicznie rozwinęła się do kilkutygodniowej akcji ogólnopolskiej, w którą zaangażowały się osoby publiczne oraz lokalni liderzy.
Co jest dla nas ważne?
SPOTKAJMY SIĘ NAD RZEKĄ!
Co robimy?
Do tej pory odbyło się osiem edycji akcji Operacja Czysta Rzeka. Już przy pierwszej z nich w 2019 roku dołączyło do nas w sumie około 3000 uczestników zorganizowanych w ponad 80 sztabach lokalnych, w przedziale wiekowym od 10 miesięcy do 83 lat. Wspólnie sprzątnęliśmy ponad 55 ton śmieci. Rok później musieliśmy zmierzyć się z globalnym lockdownem – po zakończeniu sprzątania akcja przekształciła się w Operację Rzeka dla Szpitali, podczas której zebraliśmy ponad 25 tys. złotych dla lokalnych placówek medycznych. Pandemicznych obostrzeń sanitarnych przestrzegaliśmy również w trakcie trzeciej, odbywającej się w 2021 roku, edycji – mimo trudności udało nam się powołać ponad 250 sztabów w całej Polsce, w których zaangażowało się niemal 5000 osób. Usunęliśmy z polskich rzek, lasów i miejscowości ponad 205 ton śmieci.
W 2021 roku rozszerzyliśmy nasze działania – poza dotychczasową częścią wiosenną wystartowaliśmy z odsłoną letnią, która stała się integralnym elementem Operacji Czysta Rzeka. Rok później dołączyło do nas ponad 8 tys. uczestników, którzy zorganizowali prawie 500 akcji. Wspólnie uprzątnęliśmy 230 ton śmieci, czyli 14,5 tys. worków z odpadami.
W piątej edycji zrealizowanej w 2023 roku założono 510 sztabów, odbyło się 671 akcji, w których uczestniczyło 20648 osób uprzątając z łona natury 375 ton odpadów. Podczas jubileuszowej edycji uruchomiono także program edukacyjny dla szkół podstawowych „Rok nad Rzeką”, w ramach którego uczniowie poszerzali swoją wiedzę na temat form ochrony przyrody, poznawali rodzaje odpadów oraz ich szkodliwość, ale również zasady segregacji i wtórnego wykorzystania.
Wystartował ponadto program „Przystań Czysta Rzeka”. Pierwszą odsłonę miał także wideo podcast „Temat Rzeka”, czyli ekologiczne rozmowy edukacyjne, nie tylko na temat rzeki.
W imieniu uczestników akcji szkolnych i tych, którzy zrezygnowali z koszulki z edycji wiosennej, Operacja Czysta Rzeka posadziła pierwszy las dębowy nieopodal miejscowości Nowe Groszki i Ryczyca w woj. mazowieckim.
Tuż przed startem 6. edycji rozpoczęliśmy działania także jako Fundacja Czysta Rzeka.
Tego samego roku zebraliśmy 562 tony śmieci! W 1061 akcjach sprzątania wzięło udział ponad 29288 uczestników. W ramach działań OCR założono 879 sztabów, spośród których wyróżniliśmy „super sztaby”, takie jak: Lidzbark Jezioro i Las z wynikiem 510 kg odpadów na uczestnika akcji, sztab Klub Sportowy Magnes Neodymowy Detektor Metali, który zebrał 12570 kg śmieci, oraz sztab Czysta Gmina Czernikowo liczący 897 uczestników.
W 2025 roku odbyło się 960 akcji sprzątania w całej Polsce. Powstało 758 sztabów, do których dołączyło łącznie 31485 wolontariuszy. Wspólnymi siłami zebraliśmy 579 ton odpadów z brzegów rzek i terenów do nich przylegających, ale także wsi, miasteczek i innych miejsc w Polsce.
W 2026 roku w naszej akcji wzięło udział ponad 42 tysiące wolontariuszy. Powstało 950 lokalnych sztabów, zorganizowano ponad 1300 akcji sprzątania, w których zebrano przeszło 800 ton odpadów.
Regularnie bierzemy udział w akcjach lokalnych z partnerami i sponsorami, odwiedzamy miejscowe wydarzenia kulturalne, festiwale oraz imprezy plenerowe.
Od początku towarzyszy nam hymn podarowany przez Jacka Kleyffa wraz z Orkiestrą na Zdrowie – utwór “Huśtawka” pozytywnie napędza nas do dalszego działania.
9. edycja Operacji Czysta Rzeka wystartuje 1 marca. “Huśtawka” pozytywnie napędza nas do dalszego działania.